غیر قابل انتشار

از كابينه دولت تنها انرژي هسته اي دور ميز اوقاف نشست!

بسته حمايتي اوقاف براي دولت

گروه اجتماعي- سيد هادي كسايي زاده: در سالهاي اخير اعلام برخي آمارها موجب شد تا مردم به اهميت و قدرت موقوفات پي ببرند. اينكه 30 درصد كشور وقف است و بيش از 65 هزار ميليارد تومان ارزش ريالي دارد. حالا سازمان اوقاف بر اساس توصيه مقام معظم رهبري بر آن شده تا از پتانسيل وقف براي پيشرفت كشور استفاده كند ولي هنور دولت دست ياري به اوقافي ها نداده است.

مسئولان سازمان اوقاف مي گويند ارزش ريالي موقوفات كشور بيش از 65 هزار ميليارد تومان است هر چند رئيس اوقاف اعلام كرده رقم دقيق هنوز مشخص نشده ولي مي توان گفت اين رقم سرمايه اي است كه مي تواند در چرخه اقتصاد كشور تاثير به سزايي داشته باشد. حالا اين آمار را در كنار اينكه 30 درصد كشور وقف است قرار دهيد. و بعد نوبت به گفته هاي حجت الاسلام شرفخاني معاون اوقاف مي رسد كه اعلام كرده:64 درصد موقوفات كشور سند ندارند. اين بدان معناست كه ايران با گنجينه اي گران بها به نام وقف روبرو است كه استفاده صحيح از آن مي تواند در وضعيت اقتصادي، صنعتي، اجتماعي و فرهنگي كشور تاثير گذار باشد البته به شرطي كه هر چه زودتر تكليف تمامي موقوفات قانوني تعيين شود.

در اين ميان چالشهايي هم وجود دارد. به عنوان نمونه نمي توان بر خلاف نيت واقف از درآمد موقوفات هزينه كرد كه اين از نظر شرعي و قانوني ثبت شده است. هر چند در سالهاي اخير کارگروهي متشكل از مشاوران فقهی و حقوقی، رئیس سازمان اوقاف را در امر موقوفات هدايت مي كنند ولي باز هم يك جاي كار مي لنگد. يعني اينكه اين گنجينه و ميراث ماندگار به درستي براي پيشرفت كشور پيش نرفته است. مقام معظم رهبري سال گذشته در ديدار با مسئولان اوقاف به درستي به اين نكته كليدي و ظرفيت اوقاف اشاره كردند و فرمودند: سازمان اوقاف مي تواند در موقوفات جديد در عرصه محيط زيست، كشاورزي و پزشكي وارد شود.

حجت الاسلام علي محمدي رئيس سازمان اوقاف و امور خيريه كشور در گفتگو با «حمايت» مي گويد: بر اساس قولي كه داديم تا 5 سال آينده تمامي موقوفات را سند دار مي كنيم. همچنين فرمايشات مقام معظم رهبري در دستور كار اوقاف قرار گرفته و به سرعت در حال ترويج و تبليغ وقف هاي جديد براي نيازهاي جامعه هستيم. از رئيس اوقاف سوال شد: قطعا براي رسيدن به پيشرفت كشور موقوفات مي توانند بسيار تاثير گذار باشد آيا شما به دولت پيشنهاد تعامل و همكاري داده ايد كه پاسخ داد: ما پيشنهاد داديم ولي استقبالي نشد تنها برخی از کارشناسان انرژی هسته ای با مدیران سازمان اوقاف جلساتی داشتند تا برخی نیازها از طریق وقفیات جدید برطرف شود. ولي باز هم اعلام مي كنيم كه سازمان اوقاف بسته خوبي براي دولت دارد تا با تبليغ و ترويج وقفيات جديد در جهت رفع نيازهاي جامعه مشكلات موجود برطرف شود.

هر چند گفته هاي رئيس اوقاف مي تواند به تنهايي نويد بخش باشد ولي اينكه چرا دولتي ها تمايلي به اين خواسته نشان نداده اند جاي تامل دارد. اين در حالي است كه مجلس نهم براي نخستين بار با 200 عضو فراكسيون احياي وقف را ايجاد كرد ولي انگار هنور اين فراكسيون قوام لازم را براي دستگيري از اهداف سازمان اوقاف پيدا نكرده است.

در اين ميان نقش قوه قضائيه در حمايت از موقوفات بسيار تاثير گذار است. بر اساس آخرين آمارها در تیرماه سال 90 حدود 300 شعبه تخصصی رسیدگی به پرونده های اوقاف در دادگستری های کشور تشکیل شد. و در همان سال 3400 پرونده قضایی در دادگاهها مورد رسيدگي قرار گرفت و 2700 رای به نفع موقوفات صادر شد. هر چند در اين ميان پرونده هاي بزرگي هستند كه هنوز به سرانجام نرسيده ولي ديدار رئيس سازمان اوقاف با رئيس قوه قضائيه و رئيس ديوانعالي و دادستان كل كشور تكليف اين پرونده ها را تاحدودي روشن كرده است. همچنين تعامل اين سازمان با سازمان ثبت اسناد كشور در موضوع طرح كاداستر انقلاب بزرگي را در اسناد وقفي ايجاد كرده به نحوي كه هديه سازمان ثبت ايجاد دفترچه ثبت موقوفات در سال جاري و در آينده اي نزديك صدور سند تك برگي موقوفات كشور است.

در سالهاي اخير چالش ميان سازمان اوقاف و ميراث فرهنگي عميق تر شده است. برخي از موقوفات به دليل پيشينه تاريخي در حمايت ميراث فرهنگي است براي همين متوليان موقوفه نمي توانند دخل و تصرفي در موقوفات داشته باشند و حتي گاهي اجازه فروش و اجاره را هم ندارند. رئيس سازمان اوقاف مي گويد: سیاست ما بیشتر تفاهم با دستگاههای مرتبط با اوقاف است که در تعامل با نیروهای مسلح و سازمان ثبت و جهاد کشاورزی به موفقیتهایی رسیدیم. در مورد میراث فرهنگی هم معتقدیم به جای بگو مگو ها با تعامل گفتگو کنیم بهتر به نتیجه می رسیم.

اما ماجرا به هين جا پايان نمي يابد. مشكل بر سر بودجه است. مسئولان سازمان اوقاف مي گويند: بر اساس برنامه بودجه سال 90 و 91 دولت بايد 100 ميليارد تومان بابت مساجد و 20 ميليارد هم بابت امامزاده ها به اوقاف پرداخت مي كرد كه هنوز اين مبلغ واريز نشده و عدم واريز مشكلاتي در ترميم و بازسازي مساجد و امامزاده ها ايجاد كرده است. حالا كه عمر دولت در حال پايان است انتظار مي رود كه جاپاي خدمات دولت مهر مهربانانه در سنگ فرشهاي مساجد و امامزاده ها بنشيند. همچنين بهتر است براي رهايي از مشكلات موجود اقتصادي هر گونه پيشنهادي را مورد بررسي قرار داد.